08202019uto
Last updateuto, 20 avg 2019 1pm

Fitilji novih balkanskih sukoba

Autor: Zakerijah Smajić

Da je svaki razgovor korisniji od svađe, a pregovori poželjniji od sukoba, znaju i vrapci na grani.

Kada je, međutim, glavna tema sastanka uopštena, kada su akteri isfiltrirani, kada razgovori postanu sami sebi svrha, a pregovori se upravo zbog toga pokažu nemogućim - tada se sastanci bez obzira na lokaciju, aktere, sazivače i učesnike pretvaraju u pričaonicu i jalovu imitaciju državništva i odvažnosti.

Jedan od takvih „idi mi, dođi mi“ sastanaka bio je ovonedjeljni Berlinski samit balkanskih lidera s čelnicima nekadašnje „lokomotive“ Evropske unije (Njemačka i Francuska) i predstavnicima Evropske komisije.

Kao ikebana su u radu Samita sudjelovali i premijeri Slovenije i Hrvatske u svojstvu članica EU koje su mentalno i politički bliže problematici zapadnobalkanske regije nego ostale članice Unije.

Blijeda slika EU-a

Iako je berlinski sastanak na vrhu bio ambiciozno najavljen nekoliko sedmica ranije, iako Evropska unija čezne za reafirmacijom vlastite kredibilnosti, te iako lideri „Stare Evrope“ pokušavaju očuvati kakvu-takvu reputaciju predvodnika evropskog projekta ujedinjenja, zajedništva i solidarnosti, berlinska predstava njemačke kancelarke Angele Merkel, francuskog predsjednika Emmanuela Macrona i šefice zajedničke evropske diplomatije Federice Mogherini okončana je sa zabrinjavajućim podbačajem.

Sve ono što je trebalo da bude reafirmacija evropske ideje i zajedničkih vrijednosti derogirano je slabom pripremljenošću Berlinskog samita, odsustvom vizije i kalkulantskim odnosom prema balkanskom čvoru koji se s protokom vremena umjesto raspetljavanja, po tragičnom scenariju iz ’90-tih godina sve više zapetljava.

Blijeda slika Evropske unije i njene „lokomotive“ na dvadesetak dana prije vrlo neizvjesnih izbora za novu evropsku vlast ni za jotu nije popravljena. Naprotiv. Slika o evropskom liderstvu je dodatno srozana već latentnom neodlučnošću njemačke „čelične lady“, a još više kolonijalističkim ponašanjem mlađanog Macrona.

U tako nekreativnom ambijentu, balkanski lideri su mogli i biti samo takvima kakvi jesu: uobraženo narcisoidni i kruti, provincijalno tvrdoglavi, nepopustljivi do nepristojnosti i, naravno, nepopravljivo dvolični.

Pobjeda anglosaksonske koalicije

U takvom disbalansu između namjera, htijenja, očekivanja i realnosti, tri se posmatračke spoznaje u ovom času čine najobjektivnijima.

Prva je da Evropska unija (uz svu kozmetiku unutarnjih institucionalno-administrativnih prestrojavanja) nastavlja svoje beznadno plutanje bez kormirala.

Druga spoznaja je da bez Sjedinjenih Američkih Država i Ujedinjenog Kraljevstva kao najodanijeg američkog saveznika, ništa ni dobro ni loše u Evropi nije moguće bez „Velikog brata“.

I treća, još gora, spoznaja je da će na zapadnom Balkanu, s ovakvim liderima i politikama, još zadugo umjesto ruža cvjetati trnje, jer „Velikom bratu“ za sada mir u svijetu ne ide uz važeću politiku globalnog liderstva.

A Evropska unija još uvijek nije pronašla lijek protiv vlastitih frustracija koje u njoj već hronično izazivaju američka superiornost, politika agresivnog protekcionizma i okrutna nemoralnost globalizacije kao nove forme kolonijalizma.

U takvim okolnostima, svaki pojedinačni pokušaj zdravorazumskog pozivanja na logiku, politički racionalizam i sudbinsku geopolitičku međuzavisnost padaju u vodu. Zato i jeste moguće da se usred Berlina ponovo pale fitilji novih balkanskih sukoba, da se rasprostiru mape novih velikodržavnih projekata, da se sanja i iznova zameću priče o prekrajanju granica na Balkanu iako se ne tako davno Njemačka vrlo decidno formalno usprotivila takvim planovima.

Badinterova komisija

Upravo zbog toga i upravo na ovom mjestu možda ne bi bilo suvišno podsjetiti da je Arbitražnu komisiju u okviru Mirovne konferencije o Jugoslaviji, poznatiju kao Badinterova komisija, 27. avgusta 1991. uspostavila upravo tadašnja Evropska ekonomska zajednica kako bi se rješavanjem spornih pravnih pitanja uključujući i granična pitanja, pospješilo rješavanje krize u tadašnjoj Jugoslaviji.

Među desetak pravnih mišljenja koje je do kraja januara 1993. objavila Badinterova komisija, utvrđeno je i to da se „granice između bivših federalnih jedinica bivše SFRJ smatraju državnim granicama sljednica i da se ne mogu mijenjati silom, nego samo sporazumom“.

Ali, imajući u vidu da i balkanskim političarima ponašanja po kojima je u politici sve dozvoljeno idu od ruke, a drže se i dobro poznatog načela po kojem ciljevi opravdavaju sredstvo, ništa više na zapadnom Balkanu nije izvjesno kao neizvjesnost. Pa i kada je riječ o prekrajanju granica.

Sve dok predsjednik Kosova Hashim Tachi usred Berlina može izjaviti da „neće biti razmjene teritorija“, ali da će „raditi na pripajanju Preševske doline koja je većinski naseljena Albancima na jugu Srbije“. Ili da je „podjela Kosova mrtva ideja, kao što je mrtva ideja o Zajednici srpskih općina s izvršnim nadležnostima na Kosovu“.

Loši primjeri evropskog liderstva

Berlinski samit je promašena njemačko-francuska investicija na Balkanu i zbog toga što su tokom šestosatne razmjene mišljenja demonstrirani loši primjeri evropskog liderstva, odsustvo vizionarstva, politička neobjektivnost i drastična neravnopravnost u tretmanu balkanskih problema.

Ničim izazvana opuštenost francuskog predsjednika i vidljivo izvještačena ozbiljnost njemačke kancelarke, pretjeranost u poziranju pred objektivima fotoreportera i kamermana, bljedunjavost odgovora na novinarska pitanja, odsustvo bilo kakvih suvislih zaključaka, te raspusnost glavnih aktera neposredno uoči i nakon Samita – sve zajedno nije ni moglo ishoditi pametnijim rezultatima od nastavka razgovora i novog sastanka za dva mjeseca u Parizu.

Prenaglašavanjem obnove dijaloga između Beograda i Prištine koliko i zaglušujućom glorifikacijom Prespanskog sporazuma između Grčke i Sjeverne Makedonije o novom imenu ove bivše jugoslovenske republike, nisu zasjenjene samo sve ozbiljnije prijetnje po suverenost i teritorijalnu cjelovitost Bosne i Hercegovine, nego su se u nevakat prokazale i one slabosti evropskih lidera za koje se u javnosti regiona vjerovalo da su oličenje istinskog liderstva.

Nemoć francuskog predsjednika u dijalogu sa kosovskim premijerom Ramushom Haradinajem u ishođenju odluke o povlačenju drakonskih trgovinskih taksi ne otkriva samo Macronovu impotentnosti i na međunarodnoj sceni, već potvrđuje i općepoznato pravilo po kojem su političke junoše na Balkanu oduvijek bile odlučnije, istrajnije i opasnije po mir, zajedništvo i stabilnost regiona od svake strane dobronamjernosti.

Balkanizirani evropski lideri

Organizatori Berlinskog samita su se ponijeli na balkanski način i pri odabiru podobnih i izostavljanju nepodobnih učesnika ovog „otvorenog i iskrenog dijaloga bez zadrške i bez rukavica“, kako su ga prethodno najavljivali sami organizatori.

Isključivanje aktuelnog predsjedavajućeg Predsjedništva BiH Milorada Dodika iz ovog dijaloga ne može se svesti tek na kontekst loše političke poruke prema Dodiku i njegovoj državničkoj reputaciji u Parizu i Berlinu, već se radi o omalovažavanju najviše institucije nalogodavne, konsultativne i izvršne vlasti u zemlji, te o vrlo neozbiljnom simplificiranju aktuelne situacije u Bosni i Hercegovini.

Dodikovim isključivanjem iz berlinskog dijaloga organizatori nisu samo prejudicirali neobjektivnu jednoglasnost o situaciji u ovoj zemlji kroz monolog predsjedavajućeg Vijeća ministara Denisa Zvizdića, nego su i ovoga puta potvrdili dominantnost realpolitičkog pragmatizma po principu „drži vodu dok majstoru odu“ naspram istinske evropske perspektive ovog ekonomski, politički i sigurnosno trusnog područja.

Dodikovim isključivanjem iz berlinskih razgovora, dvije vodeće članice EU su iskazale političku razrokost i prema evropskim institucijama i njihovim čelnicima koji su u kratkom vremenu bili Dodiku domaćini i nekoliko puta bili njegovi gosti u Sarajevu.

Jedini istinski dobitnici berlinskog „idi mi, dođi mi“ samita su Slovenija i Hrvatska, članice Evropske unije kojima je zbog nedavne zajedničke prošlosti s ostalim republikama bivše Jugoslavije udijeljena kakva-takva uloga pomiritelja.

Takva nakana EU je sama po sebi diskutabilna imajući u vidu dosadašnju razumljivu nezainteresiranost Slovenije za zbivanja na zapadnom Balkanu i prenaglašenu neobjektivnost hrvatske državne politike prema Bosni i Hercegovini.

Stavovi izraženi u ovom tekstu autorovi su i ne odražavaju nužno uredničku politiku Al Jazeere.

Izvor: Al Jazeera

  • Najnovije

  • Najcitanije

Lice Fokusa

Previous Next
Enisa Nikaj, pjevačica i tekstopisac iz Njujorka: Ime za koje će se tek čuti Prvi singl, Burn This Bridge, Enisa je objavila u septembru 2016. godine, a imao je više od 115.000 sinhronizovanih video zapisa napravljenih za njenu pjesmu na aplikaciji Musically, sa milionima korisnika. To je dovelo do toga da je pjesma osvojila 2. mjesto na takmičenju “Next Wave October”, a video su premijerno prikazivali Billboard i iHeart Radio
Lice Fokusa: Elma Kolenović Osamnaestogodišnja Elma Kolenović jedna je od najzaslužnijh članica fudbalskog tima Fairleigh Dickinson univerziteta (FDU) koji je, prvi put u svojoj istoriji, osvojio NEC Conference takmičenje u ženskom fudbalu. I to bez poraza! Elma, o čijim uspjesima je Portal Revije Fokus ranije pisao, je freshmen i dala je pet golova i imala sedam asistencija. FDU se, takođe, prvi put automatski plasirao na NCAA turnir među 64 najbolja univerzitetska tima za ovu školsku godinu. Zahvaljujući dobrim ocjenama u školi i dobrim igrama na terenu, Elma ima punu stipendiju na ovom privatnom univerzitetu. Elma Kolenović živi u Njujorku, a porijeklom je iz Gusinja. Jedna od njenih želja je i da obuče dres reprezentacije Crne Gore. Inače, Haris, stariji Elmin brat, nastupa za ekipu Stony Brook univerziteta.
Lice Fokusa: Dino Radončić Šesnaestogodišnji Dino Radončić je košarkaš koji "prijeti" da će jednog dana igrati na NBA parketima. Trenutno nosi dres Reala iz Madrida, a o kakvom se talentu radi možda najbolje govori podatak da ga je specijalizovani košarkaški sajt Eurohopes proglasio za najvećeg talenta u svom uzrastu u Evropi. Dino je rođen 8. januara 1999. godine u Njemačkoj, ali je rano djetinjstvo, školovanje i početak košarkaške karijere započeo u Zrenjaninu, rodnom gradu svoje majke. Prve košarkaške korake napravio je u KK „Storm Zrenjanin” sa deset godina, a u selekciji kadeta njegov tim je već tada bio prvak države. Od tada je njegova karijera krenula vrtoglavom uzlaznom putanjom. Dino je od 2. septembra 2013. igrao u Barseloni, gdje je u potpunosti opravdao svu medijsku pažnju koju je plijenio i sa tim klubom osvojio titulu. Bio je najbolji igrač tima sa prosjekom od 25 poena, 11 skokova i osam asistencija. Postao je najmlađi stranac u istoriji koji je došao u katalonski klub… Međutim, Barselonin ljuti rival je nastojao da Radončića dovede u svoje redove, i uspio je u tome. Dino se, naravno, revanširao sjajnim partijama i u dresu kraljevskog kluba - donio je Realu titulu nakon decenijskog posta. Prošlog mjeseca, u finalu „el klasika“ protiv Barselone, ovaj, 201 centimetar visoki košarkaš, ubacio je 18 poena, imao 11 skokova i šest asistencija, pa je s pravom proglašen za najboljeg igrača finala. Dino je, inače, sin Damira Radončića, proslavljenog rukometaša, koji je igrao u najjačim evropskim ligama, i oblačio dresove reprezentacija Jugoslavije, Bosne i Hercegovine i SAD. Dinova majka Vanja je bivša odbojkašica.
Binais Begović Iron Man Magazine, vodeći svjetski bodibilding i fitnes magazin i svjetski lider informacija o treninzima iz tih oblasti, objavio je da su preduzetnik Binais Begović i njegova supruga, dr Catherine Begović, kupili tu kompaniju... OPSIRNIJE
Maša i Adis Gutić   Maša je poznata svjetska manekenka, a od ljetos i zvanično naša snajka. Adis se već dugo godina bavi manekenstvom i glumom. Imao je glavne uloge u filmovima Fatalis i Marco Polo.
Ajla Karajko Dvadesetdvogodišnja Ajla Karajko iz Travnika jedna je od sedam najboljih studentkinja u SAD po ocjeni magazina „Glamour“. Humana, vrijedna, nenametljiva, dobitnica brojnih domaćih i međunarodnih nagrada, od malena niže uspjehe i odlučno korača ka novim izazovima. Iako je tek na pragu treće decenije, Ajla ima biografiju kao malo ko od njenih vršnjaka. Ipak, uspjeh je nije promijenio, pa i danas mašta kao kad je to radila kao djevojčica u ratom zahvaćenoj Bosni. Ajla, koja ovih dana na Kolumbija univerzitetu ostvaruje svoje snove, otvorila je sebi vrata brojnih svjetskih institucija, ali nikada nije zaboravila svoju domovinu i svoj narod, pa je u rodnom gradu realizovala niz projekta, među kojima i izgradnju Sigurne kuće „Nada“... OPŠIRNIJE
Alen Kolenović Kada se uskoro u američkim kinima pojavi naučno fantastični film „Vesuvius“, filmski ljubitelji će biti u prilici da na djelu vide Alena Kolenovića, koji u filmu igra ni manje ni više nego – glavnu ulogu. Alen je rođen 18. decembra 1988. godine u Gusinju. Već 1991. godine njegova se porodica doselila u SAD, gdje je Alen ubrzo pokazao svoj talenat. Sa svojih šest godina počeo je trenirati karate, gdje je ostvario dobre rezultate. Nosilac je crnog pojasa drugi dan, a širom SAD je osvojio brojne medalje i pehare. Pored karatea, bavi se i drugim sportovima. Na daskama koje život znače stao je još dok je pohađao studije na State University Of New York – State University At Stony Brook, gdje je diplomirao sa desetkom. Pri završnoj godini studija pohađao je časove glume, da bi poslije završenih studija upisao i završio trogodišnju školu za glumu u poznatom „William Esper studiju“ u Njujorku. Igrao je u nekoliko pozorišnih predstava na Brodveju: „The Train“, „Belgrade Trilogy“, „Fare Game“ i „Meridian, Mississippi Redux“.  Kolenović je imao i nekoliko filmskih i serijskih uloga...    

Video dana

VIC NEDELJE

    Mujo i hodža      
    Mujo i hodža

    Došao Mujo kod hodže i kaže: - Fata me vara.

    Hodža: - Razvedi se.

    Mujo: - Ne mogu, volim je.

    Hodža: - Onda se ne razvodi.

    Mujo: - Ali stalno mi je to na umu.

    Hodža: - Pa, razvedi se.

    Mujo: - Ne mogu zbog djece.

    Hodža: - Onda se nemoj razvesti.

    Mujo: - Ali ne mogu joj oprostiti.

    Read more...